Algemene informatie


Inhoudsopgave van deze pagina:

Erheen (en weer terug)

 Top - Inhoudsopgave van deze pagina | ↓ Wegwijs ter plekke | ↓ Over deze site

Hoofdroutes van treinen naar Spanje en Portugal

Er zijn twee manieren om per trein naar Spanje (en eventueel door naar Portugal) te reizen: Voor ↓ Inter Rail-ers en anderen die kris-kras door Europa willen gaan reizen aan de hand van een spoorboekje, is er de European Rail Timetable (voorheen Thomas Cook), verkrijgbaar bij European Rail Timetable Limited en bij de in reizen gespecialiseerde boekwinkels.

Het is even zoeken naar de meest geschikte internationale treinplanner.
The European Railway Server heeft ze vrijwel allemaal, in de eerste plaats gericht op hobbyisten.
De buitenlandpagina's van ROVER zijn overzichtelijker.
UIC [deut]/[engl]/[fran] biedt de mogelijkheid de meest geschikte planner te zoeken aan de hand van land van herkomst en bestemming.

Meestal blijkt de HAFAS planner van de Deutsche Bahn [deut]/[engl] de beste resultaten te leveren.
Daarnaast komen de sites in aanmerking van NS International en NMBS; van Frankijk SNCF; en van Spanje Renfe en Portugal CP (meer informatie over deze twee ↓ volgt). Sinds medio 2002 is er ook de Treinreiswinkel.

Per bus vanaf Nederland en de rest van Europa naar Spanje en Portugal

De volgende maatschappijen bieden doorgaande verbindingen: Net als met de trein is het ook per bus mogelijk te reizen naar de Frans-Spaanse grens en daar over te stappen op binnenlands vervoer. Deze ↓ nevenroutes door de Pyreneeën worden separaat belicht.

Per trein en/of bus, nevenroutes door de Pyreneeën


Per ferry naar Spanje


Aansluitend vervoer van en naar luchthavens


Fietsen meenemen of verzenden

Interrail

Informatie over prijzen en voorwaarden van kris-kras-kaarten (zoals Inter Rail) is te vinden bij NS International, inclusief informatie over de geldigheid van dit soort kaarten op toeslagtreinen, andere spoorwegmaatschappijen en veerdiensten. Daarnaast is veel informatie te vinden bij de Treinreiswinkel.

Tijd en tijdsverschil

¶ Portugal ligt in dezelfde tijdzone als Marokko, de Canarische eilanden en Groot Brittannië, dus een tijdzone westelijker dan (onder meer) de Benelux, Frankrijk, Spanje, Andorra en Gibraltar. Met andere woorden, als het in Nederland, België of Spanje 13 uur is, dan is het op dat moment in Portugal 12 uur.

De reisplanners van de Spoorwegen geven de tijd weer volgens de klok van het land waar de trein op dat moment rijdt. Let op de aanduiding HE (Hora Española/Hora Espanhola/Spaanse Tijd, ook wel Hora Europea/Hora Europeia/Europese Tijd) en HP (Hora Portuguesa/Portugese Tijd).

Bus- en veerbootmaatschappijen met grensoverschrijdende diensten houden er wat de tijdrekening betreft vaak eigen gewoonten op na. Zo kan het gebeuren dat een Spaanse en een Portugese busonderneming gezamenlijk een grensoverschrijdende busdienst rijden, maar ieder een eigen dienstregelingvelletje uitgeven, waarbij de Spaanse maatschappij alle tijden (ook die op het Portugese traject) volgens Spaanse tijd weergeeft, en omgekeerd. Dit is ongetwijfeld handig voor dagjesmensen die even op en neer willen naar het buurland om te winkelen en hun horloge niet tweemaal willen verzetten; de (doorgaande) reiziger moet er juist extra rekening mee houden.

Wegwijs ter plekke

 Top - Inhoudsopgave van deze pagina | ↑ Erheen (en weer terug) | ↓ Over deze site

Openbaar vervoer in stervorm

Openbaar vervoer in Spanje en (in iets mindere mate) in Portugal is overwegend stervormig georganiseerd. Daarmee bedoel ik dat de kleinere plaatsen in een provincie vooral (en in dun bevolkte gebieden zelfs uitsluitend) een busverbinding hebben met de provincie-hoofdstad. De grotere steden zijn onderling verbonden door spoorwegen en express-bussen.

Er zijn talloze busmaatschappijen, in omvang uiteenlopend van nationale netwerken tot een enkel lijntje, en de meeste kennen elkaar niet, of beconcurreren elkaar. Wel zijn in veel gevallen afspraken gemaakt over doorgaande reismogelijkheden van de ene firma op de andere; dit geldt met name voor de express-diensten.

De door de maatschappijen of andere instanties beschikbaar gestelde informatie over dienstregelingen, tarieven, lijnennetkaarten en dergelijke, volgt eveneens dit stramien; net als ↓ deze site. Er bestaat namelijk geen centrale openbaar vervoer informatievoorziening in Spanje en Portugal. Vervoerbedrijven geven slechts informatie over hun eigen lijnen, of van de groep waartoe ze behoren (in welk geval je er rekening mee moet houden dat de naam van de informatieverstrekker verschilt van de naam op de bus; bijvoorbeeld ALSA Enatcar).

Als er geen informatie van de vervoerbedrijven zelf voorhanden is, ben je vaak aangewezen op de gegevens die verzameld zijn door de plaatselijke overheid, een krant, de beheerder van het busstation, of het plaatselijke Oficina/Posto de Turismo (zie ↓ stations en andere adressen). Hierbij doet zich de paradox voor dat de meesten je alleen kunnen zeggen hoe je de stad of streek die ze geacht worden te promoten kunt verlaten, niet hoe je die moet bereiken. Dit brengt dilemma's met zich mee die alleen door uitproberen zijn op te lossen.

De beschikbare informatie (ook als die zich ↓ op het internet bevindt) bestaat meestal alleen uit vertrektijden per richting per busbedrijf, eventueel inclusief treinen. Soms worden rij-duren en/of aankomsttijden genoemd en in een enkel geval de tegenrichting. In veel steden in Spanje publiceren plaatselijke dagbladen deze overzichten op hun service pagina's, een praktische bron van informatie, al wreekt zich soms het tweedehandse karakter. In Portugal is dit minder gebruikelijk.

Reisplanners en electronische openbaar vervoergidsen

Wat voor de reisinformatie ↑ ter plekke geldt, geldt ook voor de websites van de vervoermaatschappijen of andere instanties. Reisplanners op het internet (met de mogelijkheid, zonder kennis van het lijnennet, te zoeken op basis van plaats van herkomst en bestemming) zijn zeldzaam: Binnen de volgende gebieden is een electronische openbaar vervoer gids beschikbaar die de meeste of alle buslijnen bevat (waarbij de gebruiker zelf de route moet zoeken), en soms ook spoorlijnen en/of veerdiensten; of er is een vrijwel dekkende vervoerder: Alle andere gevallen zijn sterk wisselend van aard. Sommige sites hebben wel tabellen (in welk geval je geacht wordt te weten welke lijn je wilt nemen), andere bieden alleen algemene informatie. Veel kleinere bedrijven hebben niet eens een site. Een groep als ALSA Enatcar verstrekt allerlei nuttige informatie van binnenlandse en buitenlandse werkmaatschappijen, maar niet onder welke (afwijkende) naam ze opereren; dit moet ter plekke nagevraagd worden. Exploitanten van busstations, kranten of gemeentebesturen geven onder de verwarrende titels als Cómo llegar (soms ¶ vertaald als Like arriving) vertrektijden vanaf het betreffende punt.

De belangrijkste vervoerders

Voor lange-afstandsverbindingen binnen Spanje komen in de eerste plaats de drie grootste landelijke vervoermaatschappijen in aanmerking: Spoorwegmaatschappij Renfe (¶ Meer info), en de busmaatschappijen ALSA Enatcar Continental-Auto Alsina Graells en Avanza. Renfe biedt vaak de beste radiale verbindingen, en dat geldt ook voor een aantal dwarsverbindingen. Gezien het wijdmazige karakter van het spoornet zijn veel dwarsverbindingen (bijvoorbeeld van de Levante naar Andalucía) beter per bus te bereizen. Overigens bieden al deze vier maatschappijen de mogelijkheid ↓ tickets te bestellen via Internet.

Voor Portugal gaat het om spoorwegmaatschappij CP, en daarnaast busmaatschappij Rede Expressos. Beide kennen ↓ kaartverkoop via Internet.

Een netkaartje van het Iberisch schiereiland vindt u op de fan site Trainspotting Bükkes [map of Iberian peninsula] [engl].
Veel uitleg over de diverse spoorwegen in Spanje en Portugal is te vinden op de fan site Enthusiast's Guide to Travelling the Railways of Europe [engl]:

Tickets bestellen via Internet

Sinds begin 2003 is erin Spanje Movelia - ↑ meer info.
Daarnaast biedt Spoorwegmaatschappij Renfe in Spanje de mogelijkheid om tickets te bestellen (¶ Meer info over Renfe).

In Portugal bestaat deze mogelijkheid voor zover ik weet alleen bij de nationale spoorwegmaatschappij CP en busmaatschappij Rede Expressos.

Stations en andere adressen

De nationale spoorwegmaatschappijen hebben in de (grotere) steden vrijwel altijd een centraal hoofdstation waar alle treinen halteren; de belangrijkste uitzonderingen zijn Altsasu/Alsasua, Cartagena, Cuenca, Espinho, Figueres/Figueras, Guadalajara, León, Lisboa, Madrid, Mieres, Segovia, Torrelavega, València/Valencia, Villena, en nog een handvol locaties in noordwest Spanje met een apart breed- en smalspoorstation; de stations van Ablaña, Avilés, Bilbao (Abando/Concordia), Mataporquera en Santander liggen telkens vlak naast elkaar.

De kleinere, regionale spoorwegen hebben meestal eigen stations; positieve uitzonderingen zijn Martorell Central en de stations in en om Lisboa; in Barcelona Plaça de Catalunya en Hendaye liggen de stations vlak naast elkaar.

Centrale busstations zijn er vooral in middelgrote steden. De grootste steden hebben meerdere busstations; de kleinere plaatsen hebben vaak per maatschappij een slecht herkenbare halte bij een café dat eventueel dienst doet als plaatselijk agentschap.

Als de gewenste dienstregeling niet te vinden is, noteer dan zo mogelijk het adres en/of telefoonnummer van het (bus)station of Oficina/Posto de Turismo. Dit spaart tijd en frustratie bij het zoeken van je weg en het vinden van nadere informatie ter plekke.

Over deze site

 Top - Inhoudsopgave van deze pagina | ↑ Erheen (en weer terug) | ↑ Wegwijs ter plekke

Indeling en navigatie

Omdat zowel de lijnen als de reisinformatie (dienstregelingen, tarieven, lijnennetkaarten en dergelijke) ↑ stervormig van aard zijn, zijn deze pagina's op dezelfde wijze ingedeeld. De meeste gegevens zijn, via de aanklikbare kaart op het ¶ Menu, te vinden per regio, onderverdeeld in provincies of andere sub-regio's. Een alternative ingang is beschikbaar in de vorm van een ¶ Plaatsnamen-register. Thematische toelichtingen zijn verzameld op ↑ deze pagina.


Historie en onderhoud

De eerste versie van deze site is op 25 april 2000 op het net gezet. September 2000 was de hoofdstructuur uitgekristalliseerd, en tot april 2001 is er aan de uniformering en interne samenhang gesleuteld.
Van tijd tot tijd worden nieuwe links toegevoegd en oude (doodlopende) opgeruimd.
In zeer beperkte mate (voornamelijk grensverkeer Spanje - Portugal) tik ik mijn eigen (ter plekke verzamelde) foldertjes over, met bronvermelding en datum van geldigheid. In alle gevallen (dus ook bij verwijzingen naar officiële sites) kan ik niet instaan voor de juistheid of actualiteit van de geboden informatie.

Technische gegevens

Deze pagina's bevatten geen scripts en geen frames (wel inline-frames), en zouden probleemloos te lezen moeten zijn op browsers die HTML 4.01 Transitional ondersteunen. Een en ander is geverifieerd met de browser iCab voor Apple Macintosh.  Top - Inhoudsopgave van deze pagina | ↑ Erheen (en weer terug) | ↑ Wegwijs ter plekke | ↑ Over deze site